Ölçüye Özel Bağlantı Kolu ve Link Çubuğu Üretimi
İki hareketli noktayı birbirine bağlayan kolda tek bir ölçü her şeyi belirler: delik merkezleri arasındaki mesafe. Bu ölçü birkaç onda milimetre kaydığında mekanizmanın strok sonu değişir, parça ya tam kapanmaz ya da dayanağa vurur. Bu yüzden kolu üretirken önce merkez mesafesini, sonra delik çaplarını, en son gövde biçimini sabitleriz.
Bağlantı kolu, link çubuğu, çekme kolu ve itme çubuğu farklı adlarla anılır ama işi aynıdır: hareketi bir noktadan diğerine yönünü koruyarak taşımak. Kırıldığında mekanizma çalışmaz hale gelir ve çoğu zaman ayrı satılmaz.
Nasıl ölçülür ve üretilir
İlk iş merkez mesafesini kumpasla almaktır. Kırık kolda iki parçayı düz bir zemine yan yana koyup kırık yüzeyleri birleştirerek ölçeriz; emin olamadığımızda bağlandığı iki noktanın kendi aralarındaki mesafesinden geri hesaplarız. Mekanizma bir uç konumdayken ölçmek en güvenilir yoldur.
Sonra uçlara bakarız. Uç ya düz bir delik, ya yarıklı bir çatal, ya da küresel bir yatak olur. Delik uçlarda çap, cidar kalınlığı ve pimin cinsi; çatal uçlarda ağız genişliği ve derinliği; küresel uçlarda yatak çapı ve açısal hareket payı belirleyicidir. Küresel eklem ve mafsal ucu ayrı bir parça ailesidir ve ölçü mantığı ölçüye özel plastik mafsal ve küresel eklem üretimi sayfasında yazılıdır.
Üçüncü adım yük yönünü anlamaktır. Kol çekmeye mi, itmeye mi, yoksa ikisine birden mi çalışıyor? İtmeye çalışan bir kol burkulabilir; orada kesit yüksekliğini artırır ya da gövdeye kaburga koyarız. Çekmeye çalışan kolda kritik yer delik çevresidir; oradaki cidarı kalınlaştırırız. Burulma da taşıyorsa sınıf değişir, koşulları yüksek tork ve burulma taşıyan plastik parça üretimi sayfasında anlattık.
Kolun hareketini bir eksantrik ya da kam üretiyorsa o parçayı da birlikte değerlendiririz; ölçü mantığı ölçüye özel plastik kam ve eksantrik parça üretimi sayfasında duruyor. Kolun bağlandığı sabit taraf için gereken tutucu ise ölçüye özel montaj braketi sayfasında ele alındı. Ölçü listesini üretimden önce yazılı olarak geçer, onayınızı bekleriz.
Dördüncü adım strok kontrolüdür. Kolu üretmeden önce mekanizmanın iki uç konumunu birlikte gözden geçiririz: kol tam açıkken ve tam kapalıyken nereye dayanıyor, bir yere sürtüyor mu. Merkez mesafesi doğru olsa bile gövde biçimi yanlışsa kol, strok sonunda komşu parçaya çarpar.
Kolun bağlandığı iki nokta arasındaki eksenler paralel değilse bunu da baştan bilmemiz gerekir. Hafif bir açı farkı, düz bir kolda sürekli burulma yaratır ve parça birkaç ay içinde delik çevresinden çatlar. Böyle durumlarda ya küresel uçlu bir çözüme geçer ya da gövdeye bilerek esneme payı koyarız.
Doğru malzeme
Bağlantı kolunda iki özellik birlikte aranır: rijitlik ve yorulma dayanımı. Kol ne kadar az esnerse mekanizmanın zamanlaması o kadar doğru kalır; ama tamamen esnemeyen bir kol darbeyi soğurmaz ve karşı parçayı zorlar.
Orta yükte naylon iyi bir dengedir; hem esner hem yorulmaya dayanır, delik çevresinde ezilmeye karşı da bağışlayıcıdır. Yük yükseldiğinde ve sarkma istenmediğinde cam fiber takviyeli PA-GF ya da karbon fiber takviyeli PA-CF tercih edilir; bunlar merkez mesafesini yük altında iyi korur. Buna karşılık takviyeli sınıflar rijittir; darbede esnemez, kırılır. Bu yüzden koldaki delik çevresine yarıçap koyar, kesit geçişlerini kademelendiririz.
Titreşimli bir düzenekte kol aynı zamanda sönümleme görevi görüyorsa daha esnek bir sınıfa iner ve kesiti büyütürüz. Amortisör ve sönümleme bağlantılarının ayrı bir sayfası var: ölçüye özel plastik amortisör bağlantı parçası üretimi. Dış mekânda çalışan kollarda güneş dayanımı için ASA, ıslak ortamda ölçü kararlılığı için takviyeli sınıflar öne çıkar. Renk seçenekleri sınıfa göre değişir.
Delik çevresi ayrı bir konudur. Plastik kolda pimin yuvayı zamanla ovalleştirmesi sık görülür; bunu geciktirmek için delik çevresindeki cidarı kalınlaştırır, gerekiyorsa deliğe gömme somun ya da bir bilezik yerleştiririz. Bu ekleme, aynı malzemede kalarak ömrü belirgin biçimde uzatır.
Dürüst sınır
Can güvenliği taşıyan hiçbir bağlantı kolunu plastikten üretmeyiz: direksiyon, fren, süspansiyon ve kaldırma düzeneklerinin yük taşıyan kolları kapsamımız dışındadır. Motor gücünü doğrudan aktaran biyel ve benzeri elemanları da yapmayız. Kolun taşıyacağı kuvveti hesaplayan mühendislik raporu vermeyiz; kararı numune, çalışma koşulu ve tecrübe üzerinden birlikte veririz. Isı sınırımız malzeme sınıfına göre sürekli 90-100 °C bandıdır. Emin olmadığımız yükte işi üstlenmez, açıkça söyleriz.
Kolun ömrüne dair kesin bir çevrim sayısı da vermeyiz; yorulma davranışı yükün büyüklüğüne ve hareket sıklığına bağlıdır. Kritik bir mekanizmada çalışacaksa önce tek adet üretip yerinde denemenizi öneririz. Yükü ölçen bir test düzeneğimiz yoktur, bunu açıkça söyleriz.
Kolun yüzey biçimi de işin içindedir. Düz bir çubuk en basit çözümdür ama her zaman mümkün olmaz; kol bir engelin etrafından dolaşmak zorundaysa gövdeye kavis vermek gerekir. Kavisli kol aynı yükte daha çok esner, bu yüzden kesiti büyütür ya da kavisin iç tarafına kaburga ekleriz.
Sipariş
Kırık kolun bütün parçalarını getirin ya da gönderin; merkez mesafesini çoğu zaman ancak iki yarım birleştirilerek doğru okuyabiliriz. Mümkünse kolun bağlandığı pimleri ya da ölçülerini de iletin. Ölçü listesini ve malzeme önerisini yazılı olarak geçer, onayınız gelmeden üretime girmeyiz. Tek adet olağan iştir. Sitede ölçüye özel siparişler dahil kartla online ödeme yapılabilir. Kolun yük yönünden emin değilseniz WhatsApp hattımızdan yazın: +90 545 138 6526.
Aynı koldan birden çok adet gerekiyorsa önce tek adet prova üretmek en güvenli yoldur; merkez mesafesi yerinde doğrulandıktan sonra kalan adedi üretiriz. Ölçü kaydını saklarız, ikinci sipariş tek mesajla ilerler.