İnç (İngiliz) Ölçü Sistemindeki Parça Metriğe Nasıl Uyarlanır?

İthal bir makinede, iş ekipmanında ya da eski bir cihazda kırılan parçayı cetvelle ölçtüğünüzde bazen hiçbir yuvarlak metrik sayıya denk gelmez: 6 mm değil 6,35 mm, 10 mm değil 9,52 mm, diş adımı 1 mm değil 1,058 mm çıkar. Bu bir ölçüm hatası değildir — parça baştan inç (İngiliz) ölçü sisteminde tasarlanmıştır ve metrik dünyanın yuvarlak değerlerine hiçbir zaman tam oturmaz. Yurt içinde "en yakın metriği" zorla takmak parçayı, dişi ya da yuvayı kısa sürede bozar; gerçek çözüm parçayı olduğu gibi, ölçülen değere göre yeniden üretmektir. Bu sayfa iki sistemin nasıl ayırt edileceğini ve uyum sorununun nasıl çözüldüğünü anlatır.

Nasıl çalışır

Önce karışıklığın kaynağına bakalım. İnç sistemi 25,4 mm'lik birimi bölerek ilerler (1/4", 3/8", 1/2"...), metrik sistem ise 1 mm'nin katlarıyla çalışır. İki sistem birbirine yakın ama asla eşit değildir: 1/4" = 6,35 mm, M6 vidası ise 6 mm gövde çapı taşır. Aradaki 0,35 mm fark elle fark edilmez ama dişli bir bağlantıda dişi sıyırmaya, yuvada oynamaya ya da mil-yatak ikilisinde gevşek-sıkı dengesinin bozulmasına yeter. Diş adımında da aynı karışıklık olur: metrik diş adımı milimetre cinsinden verilirken (M8x1,25 gibi) inç dişlerde adım yerine "inç başına diş sayısı" (TPI) kullanılır — bu iki değeri birbirine çevirmeden karşılaştırmak yanlış sonuç verir.

Uygulamada izlediğimiz sıra nettir: önce kırık parça ya da sağlam eşi getirilir veya gönderilir, kumpasla dış çap, iç çap, delik merkezi ve varsa diş adımı ölçülür. Diş varsa adım mastarıyla veya diş profili karşılaştırmasıyla metrik mi inç mi olduğu netleştirilir; şüpheli durumda numunenin kendisi esas alınır, "yaklaşık metrik" değere yuvarlama yapılmaz. Ardından bu gerçek ölçüler üzerinden parçanın üretim çizimi hazırlanır ve üretim, standart bir metrik veya inç kataloğundaki en yakın boya göre değil, elinizdeki makinede gerçekten karşılığı olan ölçüye göre yapılır. Sonuçta ortaya "yaklaşık uyan" değil, orijinaliyle aynı boşluk ve sıkılıkta oturan bir parça çıkar. Kayış-kasnak gibi hareket ileten parçalarda da benzer bir karışıklık yaşanır; profil ve diş adımı sistemine göre nasıl ayrıştığını kayış profili nasıl belirlenir sayfasında ayrıca anlattık. Ölçüyü kendiniz almak isterseniz izlenecek adımlar parça ölçüsü nasıl alınır ve gönderilir sayfasında.

Hangi ölçüler en çok karışır

Vida ve civatada en sık karışan ikili metrik M6 ile inç 1/4"'tir; gövde çapı 0,35 mm farklıdır ama diş adımı da ayrıdır, bu yüzden biri diğerinin yerine zorlanınca diş birkaç turdan sonra sıyrılır. Boru bağlantılarında karışıklık daha da büyür: metrik boru dişine benzeyen İngiliz boru dişleri (BSP) ile Amerikan konik boru dişi (NPT) birbirine görünüşte yakındır ama farklı açı ve adımla kesilir, ikisini karıştırıp takmak sızdırmaya yol açar. Rulman ve yatak tarafında da inç serisi (ör. R8, R16) ile metrik seri (6000 serisi gibi) dış görünüşte benzese de iç ve dış çapları örtüşmez; milin gerçek çapı ölçülmeden doğru rulman yuvası tasarlanamaz. Bu üçlüde ortak kural aynıdır: göze "yakın" gelen değeri değil, kumpasla ölçülen gerçek değeri esas alırız.

Doğru malzeme

Ölçü doğru çıksa da malzeme yanlışsa parça yine kısa ömürlü olur. Sıradan kullanım için (dekoratif kapak, düşük yük taşıyan yuva) temel bir plastik yeterlidir; ısıya, güneşe ya da nemli-dış ortama maruz kalan parçada PETG veya ASA gibi dış koşula dayanıklı malzemeye geçilir. İthal makinelerde sık karşılaşılan yüksek yük taşıyan dişli, kasnak ve mil yuvası gibi parçalarda ise karbon veya cam fiber takviyeli naylon (PA-CF / PA-GF) tercih edilir; bu malzeme sıradan plastiğe göre çok daha az esner ve aşınmaya dayanır. Parçanın makinedeki görevini (sürekli dönüyor mu, sabit mi duruyor, sıcaklığa yakın mı) bize aktarmanız malzeme seçimini netleştirir; farklı renk seçenekleri de mevcuttur, ama malzeme seçimi renkten önce gelir.

Dürüst sınır

İnç ölçüsündeki bir parçanın plastik muadilini üretmek, her inç parçanın plastikten yapılabileceği anlamına gelmez. Sıvı taşıyan bir pompa çarkını (impeller) — basınç seviyesi ne olursa olsun, ister metrik ister inç ölçülü olsun — üretmeyiz; ürettiğimiz yalnızca hava taşıyan fan ve havalandırma çarkıdır. Yüksek basınç tutan gövde, valf ve hidrolik bağlantı elemanı da kapsam dışıdır; bunların çevresindeki kapak, tutucu ve muhafazayı üretiriz, basıncı taşıyan parçanın kendisini değil. Yük taşıyan profil ve konstrüksiyon elemanlarında hafif, yük dışı işlerle sınırlı kalırız; conta ürettiğimizde de yalnızca düşük ve orta basınçta, sızdırmazlık taahhüdü vermeden üretiriz. Neyin kapsam dışı kaldığının topluca listesi hangi parçalar özel üretimle yapılamaz sayfasındadır. Parça kod ya da isim bilmeden geldiyse önce yedek parça kodu bilinmiyorsa ne yapılır sayfasına bakmanızı öneririz. Ölçüye özel hazırlanan üründe cayma hakkı bulunmaz; ayıplı üründe 6502 sayılı Kanun'dan doğan haklarınız aynen durur — ücretsiz onarım, yenisiyle değişim, bedel indirimi ya da bedel iadesi seçenekleri saklıdır.

Sipariş

Kırık ya da aşınmış parçayı, mümkünse sağlam bir benzeriyle birlikte getirin ya da gönderin; kumpasınız yoksa ölçmeden de gönderebilirsiniz, ölçüyü biz alırız. Diş varsa hangi yönde döndüğünü ve yaklaşık kaç tur girdiğini belirtmeniz işi hızlandırır. Sorularınız ve özel durumlar için WhatsApp hattımız açık: +90 545 138 6526. Sitede ölçüye özel siparişler dahil kartla online ödeme yapılabilir; ithal bir makine parkının tamamında bu karışıklığı yaşıyorsanız ithal parça beklemeden yerli üretim sayfası ve iş makinesi parkı için iş makinesi ve forklift plastik parça özel üretimi sayfası size daha geniş bir çerçeve sunar. Parçanız elinize ulaştığında önce ölçü ve malzeme onayını birlikte veririz, üretim ondan sonra başlar.